Zofia Stryjeńska (z domu Lubańska; ur. 13 maja 1891 w Krakowie – zm. 28 lutego 1976 w Genewie, Szwajcaria) – polska malarka, graficzka, ilustratorka, scenografka i przedstawicielka stylu Art Déco. Obok Olgi Boznańskiej, Marii Werten i Tamary Łempickiej była jedną z najbardziej znanych polskich artystek okresu międzywojennego.
Początkowo studiowała w różnych akademiach i pracowniach w Krakowie. W 1911 roku wstąpiła do Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, posługując się tożsamością swojego brata, Tadeusza Grzymały Lubańskiego (uczelnia nie przyjmowała wówczas kobiet). Znalazła się w gronie 40 przyjętych kandydatów spośród około 200 ubiegających się o miejsce.
W 1916 roku poślubiła Karola Stryjeńskiego (1887–1932) – architekta, grafika, rzeźbiarza, publicystę i profesora Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Mieli troje dzieci. Stryjeńska odniosła wielki sukces w okresie następującym po ślubie, a apogeum jej kariery przypadło na rok 1925, kiedy to otrzymała Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie Sztuk Dekoracyjnych i Nowoczesnego Przemysłu w Paryżu. Należała do ugrupowania artystycznego „Rytm” – będąc jedną z zaledwie trzech kobiet w jego składzie, obok Mai Berezowskiej i Ireny Pokrzywnickiej (obie artystki są również reprezentowane w kolekcji sztuki PMA).
Twórczość Stryjeńskiej charakteryzuje się żywiołowym temperamentem, nasyconą kolorystyką i pewną kreską – to wyróżniający się styl malarski, widoczny w twórczej interpretacji tradycyjnych polskich motywów folklorystycznych, zwłaszcza tych wywodzących się z regionu zakopiańskiego, w których artystka kładła nacisk na linię i płaskie plamy barwne. Jej kompozycje to sceny rodzajowe – obrazy z życia codziennego – w które wplata wątki ludowych zwyczajów, legend oraz literatury staropolskiej.
Zofia Stryjeńska była jedną z najsłynniejszych artystek w Polsce okresu międzywojennego oraz czołową przedstawicielką dominującego w tamtym czasie stylu Art Déco. Była barwną osobowością – kobietą awangardy, obdarzoną bystrym intelektem, ujmującym wdziękiem i ciętym poczuciem humoru. Prasa nadała jej miano „Księżniczki Polskiego Malarstwa”. Przez wiele lat Stryjeńska należała do grona najbardziej uhonorowanych artystek w Polsce. W 1930 roku polski rząd nadał jej najwyższe odznaczenie – Order Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), a w 1936 roku Polska Akademia Literatury przyznała jej Złoty Wawrzyn Akademicki. Jej prace regularnie pojawiały się na wystawach międzynarodowych. Tworzyła w zawrotnym tempie i była nagradzana w wielu krajach, otrzymując między innymi francuski Krzyż Kawalerski Legii Honorowej.
Choć przez pewien czas cieszyła się sławą, nigdy nie osiągnęła sukcesu finansowego. Wiele wpisów w jej dziennikach opisuje zmagania z trudnościami materialnymi – problemem, z którym musiała mierzyć się niemal przez całe życie, niezależnie od tego, czy mieszkała w Polsce, we Francji, czy w Belgii.
Gdy ostatecznie osiadła w Genewie, wiodła samotne życie; wstydziła się tego, że nie mówiła biegle po francusku; zdiagnozowano u niej schizofrenię; zmarła w 1976 roku.